Likes, Views και Ευθύνη: Η Ενημέρωση στην Εποχή της Ταχύτητας
Γράφει ο Άκης Δημητρόπουλος | Social Media Specialist
Σε ένα τοπίο όπου τα likes και τα views είναι το νόμισμα της εποχής, η ουσία συχνά θυσιάζεται στον βωμό της εντύπωσης. Η ταχύτητα έχει αναχθεί σε υπέρτατη αξία. Το «πρώτος» μετρά περισσότερο από το «σωστό». Ο τίτλος συχνά βαραίνει περισσότερο από το περιεχόμενο. Και η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται, ολοένα και πιο συχνά, σε μια αρένα άμεσων αντιδράσεων, χωρίς βάθος και χωρίς φίλτρα.
Δεν είναι μυστικό πως το ψηφιακό περιβάλλον άλλαξε ριζικά τον τρόπο που ενημερωνόμαστε. Η πληροφορία κυκλοφορεί με ιλιγγιώδη ταχύτητα, τα κοινωνικά δίκτυα λειτουργούν ως επιταχυντές συναισθήματος και ο αλγόριθμος επιβραβεύει ό,τι προκαλεί. Ό,τι θυμώνει. Ό,τι σοκάρει. Ό,τι διχάζει. Η πληροφορία μετατρέπεται εύκολα σε προϊόν και η πραγματικότητα σε «περιεχόμενο».
Όμως οι κοινωνίες δεν χτίζονται πάνω σε αλγορίθμους. Χτίζονται πάνω στην εμπιστοσύνη.
Η παγίδα της επιφανειακότητας
Σε ένα περιβάλλον όπου όλα κρίνονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα προσοχής, η δημόσια συζήτηση κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στο επιφανειακό και στο στιγμιαίο. Σοβαρά κοινωνικά ζητήματα συμπυκνώνονται σε λίγες γραμμές. Πολύπλοκες καταστάσεις αναλύονται μέσα από μια φωτογραφία ή ένα σύντομο βίντεο. Οι κρίσεις διαμορφώνονται πριν καν παρουσιαστούν όλα τα δεδομένα.
Η κοινωνία, όμως, δεν είναι τίτλος. Δεν είναι λεζάντα. Δεν είναι story διάρκειας 15 δευτερολέπτων.
Η ουσία απαιτεί χρόνο. Απαιτεί ακρόαση. Απαιτεί διάθεση να κατανοήσεις – όχι μόνο να αντιδράσεις. Κι όμως, το κυρίαρχο μοντέλο επιβραβεύει το ακριβώς αντίθετο: τη βιασύνη, το εύκολο συμπέρασμα, τη γρήγορη καταγγελία, τη δημόσια «εκτέλεση» πριν από τη διασταύρωση.
Η ευθύνη του λόγου
Σε μια τέτοια εποχή, η ευθύνη του λόγου γίνεται πιο βαριά από ποτέ. Κάθε ανάρτηση, κάθε τίτλος, κάθε δημόσια τοποθέτηση έχει δύναμη. Μπορεί να ενημερώσει – αλλά μπορεί και να πυροδοτήσει. Μπορεί να συμβάλει στον διάλογο – αλλά μπορεί και να οξύνει τα άκρα.
Η ελευθερία του λόγου είναι αδιαπραγμάτευτη. Όμως η ελευθερία συνοδεύεται από συνείδηση. Δεν αρκεί να μιλάς. Πρέπει να γνωρίζεις τι λες, γιατί το λες και ποιο αποτέλεσμα παράγεις στην κοινωνία γύρω σου.
Σε τοπικό επίπεδο αυτό είναι ακόμη πιο κρίσιμο. Οι κοινωνίες είναι μικρές. Οι άνθρωποι γνωρίζονται μεταξύ τους. Οι πληγές αφήνουν αποτύπωμα. Η βιαστική γενίκευση, η υπερβολή, ο εντυπωσιασμός δεν είναι απλώς «ψηφιακά νούμερα»· είναι πραγματικές συνέπειες.
Η αλήθεια δεν είναι πάντα δημοφιλής
Σε ένα τοπίο όπου τα likes και τα views αποτελούν μέτρο επιτυχίας, η αλήθεια χρειάζεται περισσότερο θάρρος και λιγότερη βιασύνη. Γιατί η αλήθεια δεν είναι πάντα θεαματική. Δεν συνοδεύεται απαραίτητα από έντονο συναίσθημα. Δεν είναι πάντα άσπρο–μαύρο.
Συχνά βρίσκεται στη μέση. Συχνά είναι σύνθετη. Συχνά ενοχλεί. Και γι’ αυτό ακριβώς δεν «πουλάει» εύκολα.
Η πίεση της στιγμής, η ανάγκη για συνεχή ροή περιεχομένου, η αγωνία της απήχησης οδηγούν σε βιαστικές κρίσεις. Όμως μια κοινωνία που αποφασίζει με βάση τις πρώτες εντυπώσεις, κινδυνεύει να χάσει την ισορροπία της. Η δημοσιογραφία – είτε τοπική είτε πανελλαδική – δεν οφείλει να είναι απλώς γρήγορη. Οφείλει να είναι υπεύθυνη.
Η μάχη δεν είναι για τα clicks
Η πραγματική πρόκληση σήμερα δεν είναι ποιος θα συγκεντρώσει τα περισσότερα clicks. Είναι ποιος θα διατηρήσει την εμπιστοσύνη. Και η εμπιστοσύνη δεν κατακτιέται με κραυγές. Κατακτιέται με συνέπεια: με διασταύρωση, με ψυχραιμία, με διαχωρισμό της πληροφορίας από τη φημολογία.
Σε μια εποχή υπερπληροφόρησης, ο πολίτης δεν έχει ανάγκη από περισσότερο θόρυβο. Έχει ανάγκη από καθαρότητα, από σαφήνεια, από ειλικρίνεια.
Ο ρόλος των τοπικών μέσων
Για τα τοπικά μέσα ενημέρωσης ο ρόλος είναι ακόμη πιο σύνθετος. Δεν καλούνται μόνο να μεταφέρουν γεγονότα. Καλούνται να διαχειριστούν κοινωνική ευαισθησία, να διατηρήσουν την κοινωνική συνοχή και να προστατεύσουν τον δημόσιο διάλογο από την ολίσθηση σε ακραίες γενικεύσεις.
Η ισορροπία δεν είναι εύκολη. Όμως είναι απαραίτητη. Το να αναδεικνύεις ένα πρόβλημα δεν σημαίνει ότι το εργαλειοποιείς. Το να καταγράφεις μια ένταση δεν σημαίνει ότι την ενισχύεις. Το να δίνεις χώρο σε ανησυχίες δεν σημαίνει ότι υιοθετείς άκριτα αφηγήματα. Η λεπτή αυτή γραμμή είναι η ουσία της υπεύθυνης ενημέρωσης.
Μια κοινωνία πάνω από τους αλγόριθμους
Τελικά, τα likes και τα views μπορεί να είναι το νόμισμα της εποχής. Αλλά δεν είναι η αξία της. Η αξία μιας κοινωνίας δεν μετριέται σε αριθμούς απήχησης. Μετριέται στην ποιότητα του διαλόγου της. Στη δυνατότητά της να συζητά χωρίς να διαλύεται. Να διαφωνεί χωρίς να διχάζεται.
Η ενημέρωση δεν είναι αγώνας ταχύτητας. Είναι άσκηση ευθύνης.
Κι αν κάτι χρειάζεται περισσότερο σήμερα, δεν είναι άλλο ένα δυνατό headline. Είναι περισσότερη σοβαρότητα. Περισσότερη τεκμηρίωση. Περισσότερη αυτοσυγκράτηση.
Γιατί στο τέλος, οι αριθμοί περνούν. Η εμπιστοσύνη μένει.
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.
Ακολούθησε τα Ηλειακά Νέα στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
