Μια ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση για το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης, τη συγκέντρωση δύναμης στα χέρια λίγων εταιρειών και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η επιστημονική έρευνα πραγματοποίησε ο διεθνούς φήμης θεωρητικός επιστήμονας υπολογιστών Χρίστος Παπαδημητρίου.

Συνομιλώντας με τη δημοσιογράφο Ντίνα Καράτζιου, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια, μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών και της Ακαδημίας Αθηνών, ανέλυσε τις βαθιές αλλαγές που φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην κοινωνία, την οικονομία και τη δημοκρατία.

«Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι δημιούργημα χιλιάδων ερευνητών»

Ο Χρίστος Παπαδημητρίου έθεσε στο επίκεντρο της συζήτησης το ζήτημα της ιδιοκτησίας και του ελέγχου της Τεχνητής Νοημοσύνης, υποστηρίζοντας ότι η τεχνολογία αυτή δεν αποτελεί προϊόν μεμονωμένων εταιρειών.

Όπως σημείωσε, η ανάπτυξη της ΑΙ βασίστηκε στο έργο δεκάδων χιλιάδων ερευνητών σε δημόσια πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα σε ολόκληρο τον κόσμο, με χρηματοδότηση που προήλθε σε μεγάλο βαθμό από κρατικούς πόρους και τους φορολογουμένους.

«Με ποιο δικαίωμα οι γίγαντες της τεχνητής νοημοσύνης ιδιοποιήθηκαν τον κόπο και τον ιδρώτα χιλιάδων ερευνητών και είπαν ότι τώρα τους ανήκει;» διερωτήθηκε χαρακτηριστικά.

Η «πνευματική κληρονομιά» που τροφοδότησε τα μοντέλα ΑΙ

Ο διακεκριμένος επιστήμονας υποστήριξε ότι τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα δεν εκπαιδεύτηκαν μόνο πάνω στην ακαδημαϊκή έρευνα, αλλά αξιοποίησαν το σύνολο της ανθρώπινης γνώσης και δημιουργίας.

Όπως ανέφερε, η ικανότητά τους να παράγουν περιεχόμενο προέρχεται από τη μελέτη βιβλίων, άρθρων, δημοσιεύσεων, συνομιλιών και γενικότερα της παγκόσμιας πνευματικής δραστηριότητας.

Κατά τον ίδιο, η συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά και το ποιος επωφελείται από μια συλλογική κατάκτηση της ανθρωπότητας.

«Η γάτα έχει βγει από το σακούλι»

Αναφερόμενος στο ζήτημα της ρύθμισης της Τεχνητής Νοημοσύνης, ο Χρίστος Παπαδημητρίου εμφανίστηκε επιφυλακτικός για το κατά πόσο μπορούν πλέον να τεθούν αποτελεσματικά όρια στην ανάπτυξή της.

Με χαρακτηριστικό τρόπο σχολίασε ότι η τεχνολογία έχει ήδη ξεπεράσει το σημείο επιστροφής, ενώ εξέφρασε την ανησυχία του για τη συγκέντρωση τεράστιας ισχύος σε λίγους παγκόσμιους παίκτες που καθορίζουν το μέλλον του κλάδου.

Η μάχη για τον «Αρχιμήδη»

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στο ερευνητικό ινστιτούτο Τεχνητής Νοημοσύνης «Αρχιμήδης», το οποίο δημιουργήθηκε με τη συμμετοχή του ίδιου, του Κωνσταντίνου Δασκαλάκη και του Τίμου Σελλή.

Ο καθηγητής περιέγραψε ένα εγχείρημα που φιλοδοξεί να καταστήσει την Ελλάδα ενεργό παίκτη στον παγκόσμιο χάρτη της έρευνας στην ΑΙ, αλλά ταυτόχρονα βρίσκεται αντιμέτωπο με σημαντικές γραφειοκρατικές και χρηματοδοτικές δυσκολίες.

Όπως ανέφερε, το ινστιτούτο χρηματοδοτήθηκε με 22 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, χωρίς πρόσθετη κρατική χρηματοδότηση, ενώ υποστήριξε ότι άλλες χώρες της περιοχής επενδύουν πολύ μεγαλύτερα ποσά σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες.

Γραφειοκρατία και χρηματοδοτικά εμπόδια

Ο Χρίστος Παπαδημητρίου περιέγραψε χαρακτηριστικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η λειτουργία του ινστιτούτου, αναφέροντας ότι ακόμη και βασικές προμήθειες για τους ερευνητές καθυστερούν λόγω χρονοβόρων διαδικασιών.

Παρά τις δυσκολίες, υπογράμμισε ότι οι επιστήμονες του «Αρχιμήδη» έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν ένα ισχυρό ερευνητικό οικοσύστημα, προσελκύοντας δεκάδες υποψήφιους διδάκτορες και ερευνητές.

Προειδοποίηση για το μέλλον της έρευνας στην Ελλάδα

Ο καθηγητής εξέφρασε την ανησυχία του για τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος, σημειώνοντας ότι χωρίς σταθερή χρηματοδότηση κινδυνεύει να χαθεί σημαντικό επιστημονικό δυναμικό.

Όπως τόνισε, απαιτείται μια μακροπρόθεσμη στρατηγική στήριξης της έρευνας, ώστε η Ελλάδα να μπορέσει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες που προσφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη και να διατηρήσει τους νέους επιστήμονες στη χώρα.

Παρά τις προκλήσεις, εμφανίστηκε αισιόδοξος για το έργο που έχει ήδη παραχθεί, υπογραμμίζοντας ότι το ινστιτούτο έχει συμβάλει ουσιαστικά στην αναβάθμιση της έρευνας στην Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ελλάδα και μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: LiFO