Σε συναγερμό βρίσκονται οι υγειονομικές αρχές, καθώς νέες εκτιμήσεις για τον Έμπολα προειδοποιούν για πιθανή ανεξέλεγκτη εξάπλωση στην κεντρική Αφρική.

Συγκεκριμένα σύμφωνα με μοντέλα των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), η επιδημία ενδέχεται να λάβει διαστάσεις αντίστοιχες με την καταστροφική περίοδο 2014–2016, όταν ο ιός είχε προκαλέσει δεκάδες χιλιάδες θανάτους στη Δυτική Αφρική.

«Επικίνδυνη τροχιά» δείχνουν τα μοντέλα πρόβλεψης

Σύμφωνα με την ανάλυση του CDC, η επιδημία θα μπορούσε να κινηθεί σε ιδιαίτερα δύσκολη πορεία εάν δεν υπάρξουν ισχυρές παρεμβάσεις δημόσιας υγείας, με βασικό παράγοντα τον ρυθμό εντοπισμού και απομόνωσης των ασθενών.

Ο δρ. Σάτις Πιλάι, επικεφαλής της ομάδας αντιμετώπισης Έμπολα στο CDC, τόνισε ότι «η μοντελοποίηση δείχνει πως μια επιδημία αυτού του μεγέθους είναι πιθανή» εφόσον δεν ενισχυθούν τα μέτρα περιορισμού.

Από 10.000 έως 20.000 κρούσματα στα σενάρια των επιστημόνων

Τα υπολογιστικά μοντέλα του CDC περιγράφουν διαφορετικές εκδοχές εξέλιξης της επιδημίας, με τον τελικό αριθμό κρουσμάτων να εξαρτάται κυρίως από την ταχύτητα αντίδρασης των υγειονομικών αρχών.

Στα πιο επιβαρυμένα σενάρια, τα κρούσματα ενδέχεται να ξεπεράσουν τις 20.000, πλησιάζοντας σε μέγεθος την επιδημία της Δυτικής Αφρικής, όπου είχαν καταγραφεί πάνω από 28.000 περιστατικά.

Παρά τις εκτιμήσεις, ειδικοί τονίζουν ότι η ακριβής πρόβλεψη της πορείας μιας επιδημίας είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Η Τζένιφερ Νούτσο, από το Πανεπιστήμιο Μπράουν, υπογράμμισε ότι τα αποτελέσματα «επιβεβαιώνουν τις ανησυχίες για επικίνδυνη τροχιά», αλλά προειδοποίησε πως οι αριθμοί δεν πρέπει να θεωρούνται απόλυτοι, λόγω περιορισμένων δεδομένων.

Τα Κέντρα Ελέγχου Νοσημάτων της Αφρικής αναφέρουν περίπου 400 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 63 θανάτους, ενώ εκτιμάται ότι υπάρχουν και αδιάγνωστα περιστατικά.

Ο ιός μεταδίδεται μέσω άμεσης επαφής με σωματικά υγρά, όπως αίμα, εμετό και άλλα βιολογικά υγρά. Στην τρέχουσα έξαρση εμπλέκεται το στέλεχος Bundibugyo, για το οποίο δεν υπάρχουν εγκεκριμένες θεραπείες ή εμβόλια.

Η κατάσταση δυσχεραίνεται από τις ένοπλες συγκρούσεις στην περιοχή του Κονγκό, όπου η δράση ένοπλων οργανώσεων και οι εκτοπισμοί πληθυσμών περιορίζουν την πρόσβαση των υγειονομικών αρχών.

Παράλληλα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ήδη κηρύξει την επιδημία ως παγκόσμια κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία.

Παράγοντες που καθορίζουν την εξέλιξη της νόσου

Σύμφωνα με το CDC, καθοριστικό ρόλο παίζει το ποσοστό απομόνωσης των κρουσμάτων. Αν τα περιστατικά εντοπίζονται και απομονώνονται σε ποσοστό 50% έως 70%, η επιδημία θα μπορούσε να περιοριστεί σημαντικά, κοντά στις 10.000 περιπτώσεις.

Ωστόσο, αν η απομόνωση παραμείνει χαμηλή, τα σενάρια δείχνουν σημαντικά μεγαλύτερη εξάπλωση.

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι και στην επιδημία του 2014, τα αρχικά μοντέλα είχαν υπερεκτιμήσει την τελική έκταση της κρίσης. Σε ακραίο σενάριο είχε προβλεφθεί έως και 1,4 εκατομμύριο κρούσματα, ωστόσο η πραγματική εικόνα ήταν πολύ μικρότερη.

Παρά τις αβεβαιότητες, οι επιστήμονες επιμένουν ότι η έγκαιρη παρέμβαση παραμένει το πιο κρίσιμο εργαλείο για τον περιορισμό της εξάπλωσης.