Καθώς ο καύσωνας πλήττει την Ευρώπη και εκατομμύρια άνθρωποι δοκιμάζονται σε διαμερίσματα, σχολεία και οίκους ευγηρίας με ανεπαρκή μόνωση, όλο και περισσότεροι Γάλλοι στρέφονται στον κλιματισμό, παρά τις περιβαλλοντικές επιφυλάξεις που παραδοσιακά συνοδεύουν τη χρήση του.

Στη Γαλλία, όπου πολλοί θεωρούν τα κλιματιστικά επιβαρυντικά για το περιβάλλον, η συζήτηση έχει αναζωπυρωθεί μετά τα διαδοχικά κύματα ζέστης. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή κάνει τους καύσωνες συχνότερους και εντονότερους, ενώ οι συσκευές ψύξης φαίνεται πλέον να εξαντλούνται από τα καταστήματα.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 35χρονου Ματιέ Ρικέ, ο οποίος δήλωνε αντίθετος στη χρήση κλιματισμού, αλλά αποφάσισε να αγοράσει φορητή μονάδα όταν το διαμέρισμά του στα προάστια του Παρισιού έφτασε τους 36 βαθμούς Κελσίου, προκειμένου να προστατεύσει τη δίχρονη κόρη του και τον σκύλο της οικογένειας.

«Δεν μεγάλωσα με κλιματιστικό», ανέφερε, εξηγώντας ότι στην οικογένειά του χρησιμοποιούσαν ανεμιστήρες. Ωστόσο, όπως σημείωσε, η στάση αυτή φαίνεται να αλλάζει. «Το βασικό πρόβλημα για μένα είναι ότι αγοράζοντας κλιματιστικό κάνουμε τον πλανήτη πιο ζεστό», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε αυτόν τον μήνα, οκτώ στους δέκα Γάλλους θεωρούν τον κλιματισμό επιβαρυντικό για το περιβάλλον. Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι η ψύξη κατοικιών και κτιρίων απαιτεί υψηλή κατανάλωση ενέργειας.

Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι το περιβαλλοντικό αποτύπωμα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πηγή της ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Φρανσουά Ζεμέν, ειδικός της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή, σημείωσε ότι στη Γαλλία ο κλιματισμός δεν αποτελεί σήμερα το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό πρόβλημα, καθώς η χώρα δεν εξαρτάται έντονα από τα ορυκτά καύσιμα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Πράγματι, σχεδόν το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία παράγεται από πυρηνικούς σταθμούς. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο κλιματισμός δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική απάντηση στην άνοδο της θερμοκρασίας.

Ο πολεοδόμος Κλεμάν Γκαγιάρ επισημαίνει ότι το βασικό πρόβλημα είναι πως πολλά κτίρια δεν έχουν σχεδιαστεί με βάση τις νέες κλιματικές συνθήκες. Σύγχρονες κατασκευές με μεγάλες γυάλινες επιφάνειες ή νεότερες κατοικίες με μόνωση αποτελεσματική τον χειμώνα αλλά όχι το καλοκαίρι επιδεινώνουν την κατάσταση.

Οι μονάδες κλιματισμού έχουν, πάντως, και άλλες επιπτώσεις. Χρησιμοποιούν ψυκτικά υγρά που ενδέχεται να είναι ρυπογόνα, ενώ αποβάλλουν θερμό αέρα στο εξωτερικό περιβάλλον. Αν και αυτό δεν επηρεάζει σημαντικά τη θερμοκρασία της ατμόσφαιρας σε παγκόσμια κλίμακα, μπορεί να επιδεινώσει τοπικά τη ζέστη σε πυκνοδομημένες και ανεπαρκώς αεριζόμενες πόλεις.

Σύμφωνα με προσομοίωση του 2025 σε πυκνοκατοικημένη γειτονιά της Λιόν, τα κλιματιστικά τοποθετημένα στις προσόψεις των κτιρίων θα μπορούσαν να αυξήσουν τοπικά τη θερμοκρασία του αέρα έως και κατά 1,75 βαθμούς Κελσίου.

Πολιτική αντιπαράθεση ενόψει εκλογών

Το θέμα έχει περάσει και στην πολιτική ατζέντα, ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους στη Γαλλία. Η Μαρίν Λεπέν τάσσεται υπέρ της δυνατότητας πρόσβασης όλων στον κλιματισμό, υποστηρίζοντας ότι «η ακραία ζέστη σκοτώνει ανθρώπους».

Αντίθετα, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν χαρακτηρίζει τον κλιματισμό «ψευδή λύση που επιδεινώνει το πρόβλημα» και ζητά καλύτερη μόνωση των κτιρίων.

Οι επιστήμονες, από την πλευρά τους, προειδοποιούν ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιοριστεί στο δίλημμα «υπέρ ή κατά του κλιματισμού». Ο κλιματολόγος Κριστόφ Κασού τονίζει ότι η ουσία βρίσκεται στη συνολική προσαρμογή των πόλεων στην κλιματική αλλαγή, με καλύτερα κτίρια, περισσότερο πράσινο, μέτρα σκίασης, ανεμιστήρες οροφής και πιο ανθεκτικές υποδομές.

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, χωρίς μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τις πόλεις, την ενέργεια, τη γεωργία και την παραγωγή, οι πολιτικές παρεμβάσεις κινδυνεύουν να δημιουργήσουν απλώς την «ψευδαίσθηση της προσαρμογής» στην κλιματική κρίση.

Πηγή: AFP