Οκτώ χρόνια μετά την τραγωδία στο Μάτι, η δικαστική διαδρομή παραμένει ανοιχτή, όπως ανοιχτές παραμένουν και πολλές από τις πληγές που άφησε πίσω της. Ανάμεσα σε αναπάντητα ερωτήματα, χαμένες ζωές και ανθρώπους που εξακολουθούν να ζουν με τις σωματικές και ψυχικές συνέπειες εκείνης της ημέρας, οι επιζώντες και οι εγκαυματίες συνεχίζουν έναν πολύχρονο αγώνα, για τη δικαίωση, ενώ δίνουν την προσωπική τους μάχη για να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Από τα πρωτοβάθμια δικαστήρια έως το Εφετείο, διανύουν έναν επίπονο δρόμο, με την ελπίδα ότι η διαδικασία θα φωτίσει ακόμη περισσότερες πλευρές της αλήθειας και θα αποδώσει την Δικαιοσύνη που αναμένουν.

Tης Άννας Δόλλαρη

Η 23η Ιουλίου 2018 δεν αποτελεί απλώς μία από τις πιο μαύρες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Είναι η ημέρα που 104 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, δεκάδες τραυματίστηκαν και εκατοντάδες είδαν τις ζωές τους να αλλάζουν για πάντα μέσα σε λίγες ώρες. Ολόκληρες οικογένειες ξεκληρίστηκαν, άνθρωποι εγκλωβίστηκαν στους δρόμους αναζητώντας μια διέξοδο προς τη θάλασσα, ενώ όσοι κατάφεραν να επιζήσουν συνεχίζουν μέχρι σήμερα να κουβαλούν στο σώμα και στην ψυχή τους τα σημάδια εκείνης της καταστροφής.

«Δεν υπάρχουν συναισθήματα, ύστερα από τόση ταλαιπωρία που έχουμε υποστεί» λέει στο enikos.gr ο Κώστας Χατζησταματίου, προσθέτοντας πως δεν υπάρχει στιγμή που να μπορεί να φτάσει στο σημείο να επαναφέρει στη μνήμη του τα τραγικά γεγονότα, και να αισθανθεί άνετα. «Δεν υπάρχει λογική σε αυτό το θέμα».

«Είναι κάτι που το κρατάς μέσα σου, το νιώθεις και δεν μπορείς να το βγάλεις»

Ο κ. Χατζησταματίου, έζησε μαζί με την οικογένειά του, τον πύρινο εφιάλτη. Ο εγγονός του, ο οποίος ήταν τότε μόλις 5,5 ετών, υπέστη και εκείνος εγκαύματα τρίτου βαθμού.  Μέχρι και σήμερα, 8 χρόνια αργότερα, κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας μας, δεν βρίσκει εύκολα λόγια για να περιγράψει όσα έζησε. «Είναι κάτι που το κρατάς μέσα σου, το νιώθεις και δεν μπορείς να το βγάλεις. Δεν μπορείς να εξωτερικεύσεις αυτόν τον πόνο». Αυτό που προσπαθεί, πλέον, μαζί με τους υπόλοιπους επιζώντες και συγγενείς της τραγωδίας, είναι να κρατήσουν τη μνήμη ζωντανή, και να δικαιώσουν τους ανθρώπους που χάθηκαν άδικα.

«Κάθε ενέργεια που κάνουμε, γίνεται για την ανάδειξη της αλήθειας στο σύνολό της, που αφορά τις ζωές όλων μας, νεκρών και ζωντανών, συγγενών και εγκαυματιών , που οι ίδιοι είμαστε θύματα. Έχει τρομερό αντίκτυπο αυτή η υπόθεση, όπως και κάθε υπόθεση που δεν αναδεικνύεται η αλήθεια της. Γιατί δυστυχώς διαιωνίζεται η ευθύνη. Και διαιωνίζεται και η ανασφάλεια που βιώνουμε» επισημαίνει από την πλευρά της, η εγκαυματίας και πρόεδρος του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών Κάλλι Αναγνώστου, τονίζοντας πως οι αρμόδιες Αρχές καθόρισαν ένα αποτέλεσμα, που «καθαρά σε προσωπικό επίπεδο όλοι πιστεύουμε ότι εάν εξαρχής είχαν αξιολογηθεί όλα τα δεδομένα, που αφορούν τα αίτια που οδήγησαν στη φωτιά και τα αίτια που οδήγησαν σε 120 θανάτους και 57 εγκαυματίες, και όχι 102 νεκρούς όπως αναφέρει το βούλευμα και 32 εγκαυματίες, θα μιλούσαμε για τελείως διαφορετικές ποινές. Όπως και για το αν θα ήταν πλημμέλημα ή κακούργημα».

Ο κ. Χατζησταματίου κάνει λόγο για μία δίκη – παρωδία. Διότι, κατά τον ίδιο, «από την πρώτη ετυμηγορία του ανακριτή, από τους 57, συμπεριλήφθησαν οι 32 για το πρώτο δικαστήριο και έμειναν τώρα οι υπόλοιποι. Αφού πλέον έχει τελεσιδικήσει και έχει πάει στον Άρειο Πάγο η υπόθεση, να ξαναγίνει και μία δεύτερη δίκη για τους 27 υπόλοιπους εγκαυματίες που δεν είχαν συμπεριληφθεί στην πρώτη δίκη. Αυτά θεωρώ ότι είναι γελοία πράγματα».

«Το δικαστήριο για τους εγκαυματίες που θα εκκινήσει, κατά πάσα πιθανότητα τον Νοέμβριο, αν δεν προκύψει κι άλλη διακοπή, αφορά έναν αριθμό ανθρώπων, που δεν είχαν συμπεριληφθεί στην κύρια ποινική διαδικασία. Περιμένουμε λοιπόν, να εκκινήσει μια διαδικασία, για τις ευθύνες, για τις μόνιμες πλέον σωματικές βλάβες που προκλήθηκαν, εξαιτίας των παραλείψεων και λαθών των 21 κατηγορουμένων, με την ελπίδα ότι θα μπορέσουμε να έχουμε εκεί άλλη μια ανάδειξη πλευράς της αλήθειας», λέει η κ. Αναγνώστου από την πλευρά της.

«Υπήρξε παραχάραξη των γεγονότων»

Η κ. Αναγνώστου σημειώνει ότι εξ αρχής είχαν επισημάνει ότι οι ευθύνες δεν αφορούν μόνο την πυροσβεστική. «Δεν κατηγορήθηκε και δεν ερευνήθηκε ποτέ ο τρόπος συμμετοχής της αστυνομίας και το αποτέλεσμα στο οποίο οδήγησε αυτή η διαχείριση. Πέρα από αυτή,  είναι και το λιμενικό που δεν κινητοποιήθηκε άμεσα. Δεν άκουσαν ποτέ τις εκκλήσεις μας. Είναι τεράστια η ευθύνη του λιμενικού, βρέθηκε πολύς κόσμος στη θάλασσα. Υπάρχει επίσης το ΕΚΑΒ, που δεν εισήλθε έγκαιρα μέσα προκειμένου να παρέχει βοήθεια στους εγκαυματίες και σε ανθρώπους οι οποίοι ήταν καμένοι και πιθανά θα μπορούσαν να είχαν σωθεί. Δεν γνωρίζουμε τι έχει συμβεί και με αυτό. Δεν αποδόθηκαν ποτέ ευθύνες σε αυτοδιοικητικούς. Υπήρξε παραποίηση, υπήρξε αποσιώπηση, υπήρξε παραχάραξη και των γεγονότων και της ιστορίας. Υπήρχαν και πλαστογραφημένα έγγραφα για τα οποία γνωρίζουμε ότι έχει γίνει και άλλη δίκη.

Πέραν όλων αυτών των ευθυνών υπάρχουν και οι ευθύνες προσώπων που ενώ δεν έπρεπε να έχουν επιχειρησιακά λόγο στα γεγονότα αλλά είχαν, με αποτέλεσμα να κατευθύνουν με τις παραινέσεις-εντολές τους, τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργούσαν και οι αξιωματικοί της πυροσβεστικής. Αναφέρομαι σε πολιτικά πρόσωπα της τότε κυβέρνησης, τα οποία δεν ανακρίθηκαν ποτέ, δεν κλήθηκαν να καταθέσουν ως πρόσωπα ενδιαφέροντος, που να εμπλέκονται με την υπόθεση για το κατά πόσο εκείνοι επηρέασαν με τη στάση τους, την έκβαση των γεγονότων», τονίζει.

«Τα αταυτοποίητα θύματα θάφτηκαν μαζί με την αλήθεια»

Για τον κ. Χατζησταματίου, δεν υπάρχει δικαίωση. «Η δική μας επιδίωξη, ποτέ δεν ήταν η εκδικητική τιμωρία των υπευθύνων, αλλά η υποδειγματική τιμωρία τους. Ώστε όποιος επόμενος θα καθίσει στην ίδια καρέκλα, να σκέφτεται ότι ή θα κάνει αυτά που επιτάσσει το έργο του, αυτά που του επιτάσσει το κράτος, η πατρίδα, ή θα παίρνει το καπελάκι του και θα πηγαίνει στο σπίτι του, να αφήνει άλλον που θα είναι πιο ικανός».

Ο ίδιος αναφέρεται και στην εκταφή των 16 αγνοουμένων, αταυτοποίητων θυμάτων, λέγοντας πως θα ήθελε «πολύ να πετύχει», με την κα Αναγνώστου να τονίζει πως «υπάρχουν όλα αυτά τα στοιχεία που δεν αποτέλεσαν ποτέ αξιοποιήσιμα μέρη των ποινικών διαδικασιών που έχουν ήδη διεκπεραιωθεί και πρέπει να γίνει η διερεύνησή τους για να αποδώσουμε τιμή και αλήθεια. Μιλάμε για αταυτοποίητα θύματα, τα οποία δυστυχώς έχουν αποκρυφθεί με κάθε τρόπο. Θάφτηκαν μαζί με την αλήθεια».

«Στόχος μας είναι η λύτρωση»

Στο τι προσδοκάται και τι αναμένεται από τον Σύλλογο μέσω της κατάθεσης της αναφοράς -αιτήματος στον Άρειο Πάγο, για την ταυτοποίηση σορών, αλλά και την διερεύνηση ποινικών ευθυνών, αναφέρεται μιλώντας στο enikos.gr ο Δημήτρης Σκύφτας, ο οποίος από τον Αύγουστο του 2018, εκπροσωπεί σε νομικό επίπεδο, συγγενείς θανόντων και εγκαυματιών, της ασύλληπτης αυτής τραγωδίας.

«Όπως γνωρίζετε πολύ καλά, το Μάτι είναι μια πληγή που δεν έχει κλείσει ακόμα, ενώ οδεύουμε στην 8η περίοδο, της τραγικής αυτής κατάστασης, που σημάδευε στην ελληνική κοινωνία και ανέδειξε όλες τις αναλγησίες του κρατικού μηχανισμού, σε αυτή την υπόθεση, στο πλαίσιο των προκαταρκτικών εξετάσεων και στο πλαίσιο της διερεύνησης της υπόθεσης βρέθηκαν αταυτοποίητα DNA και οστά, τα οποία αυτή τη στιγμή, έστω και τώρα την ύστατη στιγμή προσπαθούμε μέσω αυτού του αιτήματος, να προσδιορίσουμε με τη βοήθεια της δικαιοσύνης,  το τι ακριβώς συμβαίνει, αν έχουμε και άλλους νεκρούς, που δεν είχαν κάποιους συγγενείς για να τους αναζητήσουν και βρίσκονταν σε εκείνο το σημείο εκείνες τις ημέρες, πέρα από τους 104 θανόντες, που είναι γνωστοί στην κοινωνία και στην ποινική δικαιοσύνη, με βάση τα ευρήματά της.

Στόχος είναι η λύτρωση, η λύτρωση η οποία σε μια ανοιχτή πληγή, όπως είναι αυτή η υπόθεση του Ματιού, δεν έχει ακόμα επέλθει. Παρά το γεγονός ότι κρίθηκαν αμετακλήτως τα ζητήματα της υπαιτιότητας των κρατικών μηχανισμών και ειδικότερα του Πυροσβεστικού Σώματος και της Γενικής Γραμματείας της Πολιτικής Προστασίας, η πληγή αυτή δεν κλείνει και δεν θα κλείσει και γίνονται προσπάθειες από τους συγγενείς πέραν από την προσωπική τους λύτρωση και για να δικαιωθούν οι ψυχές των αδικοχαμένων ανθρώπων, να κάνουν ό,τι μπορούν για να μην υπάρξει ξανά ποτέ Μάτι στην Ελλάδα».

Τα επόμενα βήματα μετά το αίτημα στον Άρειο Πάγο

Παράλληλα, ο κ. Σκύφτας προσθέτει: «Πέραν του συγκεκριμένου αιτήματος που κατατέθηκε ενώπιον του Άρειου Πάγου, για τη συγκεκριμένη διαδικασία με τις αταυτοποίητες σορούς, υπάρχει μια ακόμα διαδικασία σε εξέλιξη που είναι η ποινική, καθώς ο Άρειος Πάγος έκρινε αμετακλήτως την υπαιτιότητα, ωστόσο, κρίνεται στις 16 Σεπτεμβρίου του 2026, το ζήτημα της ελαφρυντικής περίστασης στους καταδικασθέντες αξιωματικούς της Πυροσβεστικής, για το αν θα πάρουν το ελαφρυντικό του πρότερου σύννομου βίου, ή όχι, καθώς επίσης και μια άλλη ποινική διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη, για το δικαστήριο που έχει να κάνει με τους τραυματισμένους που δεν είχαν προλάβει να δηλώσουν παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας, στο προηγούμενο δικαστήριο.

Παράλληλα, όπως είναι γνωστό, τρέχει και η διαδικασία της αποκατάστασης της ψυχικής οδύνης των συγγενών των θυμάτων, αλλά και των ανθρώπων που έχασαν το βιός τους και τις περιουσίες τους με προσφυγές, με αντίστοιχες αγωγές ενώπιων των διοικητικών δικαστηρίων, που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη τόσο η διαδικασία των πληρωμών σε επίπεδο της αποζημίωσης για τη χρηματική ικανοποίηση, λόγω ψυχικής οδύνης, αλλά περιμένουν και τις αποφάσεις που έχουν να κάνουν με την αποζημίωση για τις κατεστραμμένες περιουσίες».

«Αυτό που πρέπει να τονίσω και θέλω να ακουστεί είναι το ότι βρισκόμαστε στα δικαστήρια από την πρώτη στιγμή, από τότε που κατατέθηκε η πρώτη μήνυση, από τον Αύγουστο του 2018 μέχρι και σήμερα, η κινητικότητα των τελευταίων μηνών, λόγω της κοινωνικής κατακραυγής σε συνδυασμό με την υπόθεση των Τεμπών, αλλά και επειδή βρισκόμαστε σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, δείχνει ότι όλα κινούνται με βάση τα πολιτικά κριτήρια.

Αντιλαμβάνεστε ότι η απόδοση των αποζημιώσεων για την ψυχική οδύνη αλλά και μια σύνταξη χηρείας για παράδειγμα κάποιων ανθρώπων που έχασαν τους συζύγους και τις συζύγους τους, δεν θα έπρεπε να δοθεί το 2026. Θα έπρεπε να έχει δοθεί πολύ νωρίτερα. Επομένως τα αντανακλαστικά τα οποία δείχνονται αυτή τη στιγμή από την εκτελεστική εξουσία, θα έπρεπε να έχουν εμφανιστεί πολύ νωρίτερα και όχι εν όψει πολιτικών εξελίξεων» καταλήγει ο κ. Σκύφτας.