Όταν η οργή ξεπερνά τα όρια (*Νίκη Κοκκαλιάρη)
Η προστασία των ζώων αποτελεί δείγμα πολιτισμού και κανείς δεν μπορεί να αδιαφορεί απέναντι σε ένα περιστατικό που προκαλεί θλίψη. Κάθε πράξη που οδηγεί στην απώλεια μιας ζωής πρέπει να διερευνάται και, εφόσον υπάρχουν ευθύνες, να αποδίδονται από τη Δικαιοσύνη.
Εξίσου, όμως, δείγμα πολιτισμού είναι ο σεβασμός στους θεσμούς, στο κράτος δικαίου και, κυρίως, στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Το πρόσφατο περιστατικό στη Γαστούνη συγκλόνισε την κοινωνία. Η υπόθεση βρίσκεται ήδη στα χέρια των αρμόδιων αρχών και η Δικαιοσύνη θα αποφανθεί για τα πραγματικά περιστατικά και τις ευθύνες που τυχόν υπάρχουν. Αυτό ακριβώς προβλέπει μια δημοκρατική και ευνομούμενη πολιτεία.
Εκείνο όμως που ακολούθησε πρέπει να μας προβληματίσει όλους.
Μέσα σε λίγες ώρες δημιουργήθηκε ένα πρωτοφανές κύμα οργής, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις ξεπέρασε κάθε όριο. Δημόσιες ύβρεις, απειλές, κατάρες, δημοσιοποίηση προσωπικών στοιχείων, αναρτήσεις με λανθασμένες φωτογραφίες ανθρώπων, στοχοποίηση μιας ολόκληρης οικογένειας και διαδικτυακό λιντσάρισμα συνέθεσαν μια εικόνα που δεν τιμά μια πολιτισμένη κοινωνία.
Χωρίς να επιχειρώ να δικαιολογήσω το περιστατικό ή να προκαταλάβω την κρίση της Δικαιοσύνης, αναρωτιέμαι: στη θέση αυτής της γυναίκας θα μπορούσε να βρεθεί οποιοσδήποτε από εμάς. Κάθε πολίτης που εμπλέκεται σε ένα τραγικό γεγονός, είτε από αμέλεια είτε από οποιαδήποτε άλλη αιτία που θα κρίνουν τα δικαστήρια, έχει δικαίωμα να δικαστεί από τους φυσικούς του δικαστές και όχι από το πλήθος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Όταν οι χαρακτηρισμοί μετατρέπονται σε απειλές, όταν το πληκτρολόγιο γίνεται όπλο και όταν κάποιοι θεωρούν ότι μπορούν να υποκαταστήσουν τον εισαγγελέα και τον δικαστή, τότε δεν υπερασπίζονται ούτε τα ζώα ούτε την κοινωνία. Υπονομεύουν τους ίδιους τους θεσμούς που εγγυώνται τη δικαιοσύνη για όλους.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι ακόμη και άνθρωποι που, λόγω της επαγγελματικής ή κοινωνικής τους ιδιότητας, οφείλουν να υπηρετούν τη νομιμότητα και να αποτελούν παράδειγμα υπεύθυνης δημόσιας συμπεριφοράς, παρασύρθηκαν σε ακραίες ύβρεις και δημόσιες απειλές. Ο δημόσιος λόγος έχει ευθύνη. Και όσο μεγαλύτερη είναι η ιδιότητα κάποιου, τόσο μεγαλύτερη είναι και η ευθύνη του απέναντι στην κοινωνία.
Η παρέμβαση του Εισαγγελέα Εφετών Πατρών έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα. Η κακοποίηση ζώων ερευνάται και τιμωρείται. Το ίδιο όμως συμβαίνει και με τις απειλές, την εξύβριση, τη δημόσια διαπόμπευση και την αυτοδικία. Το κράτος δικαίου δεν λειτουργεί επιλεκτικά. Προστατεύει κάθε έννομο αγαθό και κάθε άνθρωπο.
Η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται μόνο όταν συμβαίνει ένα τραγικό γεγονός. Δοκιμάζεται κυρίως από τον τρόπο που αντιδρούμε σε αυτό. Αν επιτρέψουμε στον θυμό να καταργήσει το τεκμήριο αθωότητας, τον σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, τότε αύριο το θύμα του διαδικτυακού λιντσαρίσματος μπορεί να είναι οποιοσδήποτε από εμάς.
Και εδώ γεννώνται εύλογα ερωτήματα.
Πού ήταν οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης;
Όταν επί ημέρες δημοσιεύονταν ύβρεις, απειλές, χυδαίοι χαρακτηρισμοί, ακόμη και αναρτήσεις με λανθασμένες φωτογραφίες ανθρώπων, πόσο αποτελεσματικά λειτούργησαν οι μηχανισμοί ελέγχου; Πόσες από αυτές τις αναρτήσεις αφαιρέθηκαν εγκαίρως και πόσες παρέμειναν δημόσια προσβάσιμες, τροφοδοτώντας ακόμη περισσότερο την ένταση και τη στοχοποίηση;
Η ελευθερία της έκφρασης είναι θεμελιώδες δικαίωμα. Δεν μπορεί όμως να μετατρέπεται σε άλλοθι για απειλές, εξύβριση, εκφοβισμό και δημόσιο διασυρμό.
Και πού είναι το κράτος όταν ο ψηφιακός χώρος μετατρέπεται σε πεδίο λεκτικής βίας;
Το κράτος οφείλει να διασφαλίζει ότι η νομιμότητα εφαρμόζεται και στον ψηφιακό κόσμο, όπως ακριβώς εφαρμόζεται και στον φυσικό. Οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν ότι όταν γίνονται στόχος σοβαρών απειλών και οργανωμένης στοχοποίησης υπάρχουν αποτελεσματικοί μηχανισμοί προστασίας και άμεσης παρέμβασης.
Η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από τους θεσμούς. Όμως οι θεσμοί οφείλουν να προσαρμόζονται, ώστε το διαδίκτυο να μην μετατρέπεται σε χώρο ατιμωρησίας.
Τελικά, όμως, η μεγαλύτερη ευθύνη δεν ανήκει μόνο στις πλατφόρμες ούτε μόνο στο κράτος. Ανήκει και σε όλους εμάς. Στον τρόπο που επιλέγουμε να εκφραζόμαστε, να διαφωνούμε και να αντιδρούμε.
Ο πολιτισμός μιας κοινωνίας δεν αποδεικνύεται μόνο από τον τρόπο που προστατεύει τα ζώα. Αποδεικνύεται και από τον τρόπο που προστατεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, το τεκμήριο αθωότητας και τους δημοκρατικούς θεσμούς.
Γιατί όταν η οργή ξεπερνά τα όρια και η Δικαιοσύνη αντικαθίσταται από το διαδικτυακό πλήθος, τότε το μεγαλύτερο θύμα δεν είναι μόνο ο άνθρωπος που στοχοποιείται.
Το μεγαλύτερο θύμα είναι η ίδια η κοινωνία μας.
Νίκη Κοκκαλιάρη
Πολιτικός Μηχανικός
Οι απόψεις που εκφράζονται στα σχόλια των άρθρων δεν απηχούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της ιστοσελίδας μας, το οποίο ως εκ τούτου δεν φέρει καμία ευθύνη. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πηγή, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.
Ακολούθησε τα Ηλειακά Νέα στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
