Μια αναπάντεχη ανακάλυψη έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην αγγλική ύπαιθρο. Ένα σπάνιο κομμάτι της ιστορίας περίμενε υπομονετικά για αιώνες, θαμμένο κάτω από το έδαφος ενός αγροκτήματος.

Η αποκάλυψη αυτή αλλάζει τα δεδομένα για την ιστορική κληρονομιά της περιοχής. Ένα ρωμαϊκό μωσαϊκό που ανακαλύφθηκε κάτω από το χωράφι ενός αγρότη στο Ντέβον της Αγγλίας ανασκάφηκε αφού παρέμεινε κρυμμένο για αιώνες, αποκαλύπτοντας αυτό που οι αρχαιολόγοι αποκαλούν ένα από τα σημαντικότερα ρωμαϊκά ευρήματα της κομητείας.

Το μωσαϊκό αποτελούσε μέρος ενός συγκροτήματος ρωμαϊκής έπαυλης κοντά στο Σάμπφορντ Πέβερελ, το οποίο εντοπίστηκε πριν από 16 χρόνια από τον ντόπιο ανιχνευτή μετάλλων Τζον Χιλ.

Έκτοτε, αρχαιολόγοι από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ, καθώς και φοιτητές και εθελοντές από την Cotswold Archaeology, εξερευνούν προσεκτικά την τοποθεσία στο πλαίσιο ενός μακροχρόνιου ερευνητικού προγράμματος.

Από το αυλάκι του οργώματος στις προθήκες του μουσείου

Το διακοσμημένο δάπεδο, κατασκευασμένο από ψηφίδες με μοτίβα, ήρθε στο φως σε μια έκταση γης που οργωνόταν τακτικά για δεκαετίες. Το εναπομείναν τμήμα του μωσαϊκού έχει πλέον αποκολληθεί και έχει αναγνωριστεί ένα κεντρικό φυτικό μοτίβο.

Το διατηρημένο μωσαϊκό θα εκτεθεί στο Μουσείο Ζωής του Μέσου Ντέβον στο Τίβερτον (Tiverton Museum of Mid Devon Life), μαζί με άλλα τεχνουργήματα που ανακτήθηκαν κατά τη διάρκεια της ανασκαφικής διαδικασίας.

Ο Χιλ, ο οποίος ασχολείται με την ανίχνευση μετάλλων εδώ και τέσσερις δεκαετίες, δήλωσε ότι η ανακάλυψη αυτή ήταν «ένα όνειρο». Ανέφερε ότι κατάλαβε πως είχε βρει κάτι σημαντικό όταν εντόπισε ένα ρωμαϊκό νόμισμα και είδε κομμάτια του μωσαϊκού διάσπαρτα στο χωράφι.

«Συνειδητοποίησα ότι επρόκειτο για κάτι μεγάλο όταν βρήκα το πρώτο νόμισμα στην επάνω γωνία του χωραφιού και στη συνέχεια άρχισα να βλέπω ψηφίδες να κείτονται παντού», δήλωσε ο ίδιος.

Θυμήθηκε ότι είχε πει στον αγρότη πως πίστευε ότι κάτω από το χωράφι βρισκόταν ένα ρωμαϊκό κτίριο, όμως η γη οργωνόταν για χρόνια χωρίς να αποκαλύψει τίποτα.

Ο αγρότης, ωστόσο, ανέφερε ότι τα μηχανήματα αναπηδούσαν συχνά πάνω από το συγκεκριμένο σημείο.

Ήταν επίσης ικανοποιημένος που η τοποθεσία ανασκάπτεται επιτέλους μετά από περισσότερα από 16 χρόνια.

«Χρειάστηκαν 16 χρόνια για να συγκεντρωθούν όλοι εδώ για να κάνουν την ανασκαφή», δήλωσε.

«Είμαι σχεδόν 80 ετών τώρα, οπότε πίστευα ότι μάλλον δεν θα το προλάβαινα στη ζωή μου».

Η ανασκαφή αποτελεί μέρος του πενταετούς προγράμματος «Saving Halberton’s Ancient Roman Environment» (Διάσωση του Αρχαίου Ρωμαϊκού Περιβάλλοντος του Χάλμπερτον), με τους ερευνητές να βρίσκονται πλέον στο δεύτερο έτος του προγράμματος.

Μια σπάνια πολυτελής κατοικία στα «άκρα» της αυτοκρατορίας

Η Δρ Σούζαν Γκρίνι, λέκτορας αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ, περιέγραψε την περιοχή μεταξύ Χάλμπερτον και Σάμπφορντ Πέβερελ ως «μια σημαντική ρωμαϊκή τοποθεσία» που περιλαμβάνει ένα μεγάλο συγκρότημα έπαυλης με αγροτικά κτίρια και ένα λουτρό.

Δήλωσε ότι οι ρωμαϊκές επαύλεις είναι ασυνήθιστες στο Ντέβον, γεγονός που καθιστά την ανακάλυψη ιδιαίτερα σημαντική.

«Στο Ντέβον βρισκόμαστε στην άκρη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και οι ρωμαϊκές επαύλεις εδώ είναι πραγματικά σπάνιες», ανέφερε. «Είναι ακόμα πιο σπάνιο να βρεις μια έπαυλη με μωσαϊκό. Αυτό θα πρέπει να ήταν το σπίτι μιας οικογένειας με πραγματικά υψηλή κοινωνική θέση».

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η περαιτέρω ανασκαφή θα αποκαλύψει εάν το κτήμα είχε συνδέσεις με τη ρωμαϊκή λεγεωνική πόλη του Έξετερ ή με τα κοντινά στρατιωτικά οχυρά στο Τίβερτον και το Κάλομπτον.

Η ανακάλυψη αυτή δεν είναι η πρώτη αρχαιολογική επιτυχία του Χιλ. Όταν ζούσε στο Ντόρτσεστερ, βοήθησε στην αποκάλυψη ενός χώρου ταφής της Εποχής του Σιδήρου, ηλικίας 2.000 ετών. Αναλογιζόμενος το τελευταίο του εύρημα, δήλωσε: «Λατρεύω την ιστορία. Είναι εξαιρετικό χόμπι».