Υπάρχει μια λέξη που περιγράφει με ακρίβεια τη σχέση πολλών Ελλήνων με τα κοινά: απάθεια. Βλέπουμε την παρανομία, κουνάμε το κεφάλι, γκρινιάζουμε στον καφέ με τους φίλους μας – και μετά συνεχίζουμε τη ζωή μας σαν να μη συνέβη τίποτα. Θεωρούμε ότι “δεν αλλάζουν τα πράγματα”, ότι “το σύστημα είναι διεφθαρμένο”, ότι “ό,τι κι αν κάνεις, τίποτα δεν αλλάζει”. Κι έτσι, ο καθένας μας, επιλέγοντας την αδράνεια, γίνεται αθέλητος συνένοχος της παρανομίας/παρατυπίας.

Διαβάστε ακόμη

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πόσες φορές έχετε δει κάποιον να παρκάρει σε ράμπα ΑμεΑ χωρίς να πείτε τίποτα; Πόσες φορές έχετε δει κάπνισμα σε κλειστό χώρο, παιδική χαρά ή νοσοκομείο, και αποστρέψατε το βλέμμα; Πόσες φορές έχετε λάβει κακή εξυπηρέτηση σε δημόσια υπηρεσία και φύγατε χωρίς παράπονο, σκεπτόμενοι “δεν αξίζει τον κόπο”;

Αξίζει τον κόπο. Και ήρθε η ώρα να το καταλάβουμε.

Η σιωπή είναι επιλογή – Και έχει τίμημα

Ο κόσμος είναι επικίνδυνος, όχι εξαιτίας αυτών που κάνουν το κακό, αλλά εξαιτίας αυτών που τους κοιτάζουν χωρίς να κάνουν τίποτα (λανθασμένα αποδίδεται στον Albert Einstein). Στην Ελλάδα, δυστυχώς, έχουμε γίνει ειδικοί στο να παρακολουθούμε.

Η απάθεια δεν είναι ουδετερότητα. Είναι επιλογή. Και κάθε φορά που επιλέγουμε τη σιωπή – μπροστά στην παρανομία, την αναξιοκρατία, τη βαρβαρότητα στην καθημερινότητα – δίνουμε δύναμη σε αυτό που θέλουμε να εξαφανιστεί. Κάθε μέρα που δεν ενεργούμε, ανανεώνουμε τη σύμβασή μας με την κατάσταση που μισούμε.

Το πρόβλημα δεν είναι έλλειψη αγανάκτησης. Οι Έλληνες αγανακτούν άριστα. Το πρόβλημα είναι ότι η αγανάκτηση μένει στα λόγια, στα σχόλια του Facebook, στους καφέδες. Σπάνια μετατρέπεται σε δράση – και σχεδόν ποτέ στη σωστή κατεύθυνση.

Τι σημαίνει να είσαι ενεργός πολίτης

Ενεργός πολίτης δεν σημαίνει να γίνεις επαναστάτης ή να καταναλώνεις το χρόνο σου σε κομματικές αντιπαραθέσεις. Σημαίνει να κάνεις αυτό που πρέπει – μικρά, συγκεκριμένα, καθημερινά.

Σημαίνει να καταθέσεις την καταγγελία στον ΣΥΝΗΓΟΡΟ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ όταν μια δημόσια υπηρεσία σε αδικεί. Να στείλεις email στον δήμο για το σπασμένο πεζοδρόμιο. Να αφήσεις αξιολόγηση – αρνητική ή θετική – στον γιατρό, τον εργολάβο, την κρατική υπηρεσία. Να μιλήσεις ήρεμα στον γείτονα που πετάει σκουπίδια. Να ζητήσεις απόδειξη. Να αναφέρεις τη φοροδιαφυγή. Να υπογράψεις την αναφορά.

Αυτό είναι η ΣΠΑΚΚ: η Σωτήρια Παρέμβαση για το Κοινό Καλό. Όχι ρουφιανιά. Όχι κακία. Ευθύνη του πολίτη.

Η σιωπηλή πλειοψηφία πρέπει να μιλήσει

Είμαστε πολλοί περισσότεροι από όσους νομίζουμε. Η πλειοψηφία των Ελλήνων θέλει τάξη, δικαιοσύνη, αξιοκρατία. Αλλά νομίζουμε ότι είμαστε μειοψηφία, επειδή η μειοψηφία των αδιάφορων και των παράνομων κάνει τη μεγαλύτερη φασαρία.

Αν η σιωπηλή πλειοψηφία αρχίσει να μιλά, τα πράγματα αλλάζουν. Δεν χρειάζεται ηρωισμός. Χρειάζεται συνέπεια. Χρειάζεται να στείλεις αυτό το email που αναβάλλεις εδώ και μήνες. Να κάνεις αυτή την ΣΠΑΚΚ (Σωτήρια Παρέμβαση για το Κοινό Καλό, αυτό που κάποιοι ονομάζουν καταγγελία). Να αναρτήσεις αυτή την κριτική. Να πεις “αυτό δεν είναι σωστό” – δυνατά, ήρεμα, επίμονα.

Think Different, Act Different

Δεν αρκεί να σκεφτόμαστε διαφορετικά. Πρέπει να ενεργούμε διαφορετικά. Η αλλαγή δεν θα έρθει από κάποια κυβέρνηση, από κάποιο μνημόνιο ή από κάποιον “σωτήρα”. Θα έρθει από κάθε έναν από εμάς που θα αποφασίσει να σταματήσει να κοιτά αδρανής και θα κάνει αυτή τη μία, συγκεκριμένη, μικρή παρέμβαση σήμερα.

Κάνε την καταγγελία. Στείλε το email. Υπόγραψε την αναφορά. Μίλησε. Γιατί αν συνεχίσουμε να κάνουμε ό,τι κάναμε, θα συνεχίσουμε να παίρνουμε ό,τι παίρναμε.

Ήρθε η ώρα να γίνουμε επαγγελματίες φασαριατζήδες – με αγάπη, με λογική, με επιμονή. Για εμάς, για τα παιδιά μας, για τη χώρα που αξίζουμε.

Πού να κάνεις την καταγγελία σου – Χρήσιμες πλατφόρμες

Δεν χρειάζεται να ξέρεις νομικές λεπτομέρειες. Αρκεί να ξέρεις πού να πας:

* Το άρθρο αυτό βασίζεται στις ιδέες της ομιλίας «Think Different, Act Different» του Δρ. Άγγελου Ροδαφηνού στο TEDx Βέροια. Για όσους θέλουν να δουν το βίντεο ή να διαβάσουν ολόκληρη την ομιλία: rodafinos.weebly.com/blog/archives/05-2018

Ο Δρ Άγγελος Ροδαφηνός είναι Καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και διδάσκει Νέες Τεχνολογίες. Σπούδασε και εργάστηκε σε 13 πανεπιστήμια στην Αμερική, Αυστραλία, Κύπρο και Ελλάδα.

Διάβασε ακόμα: