Οι κοινοί λογαριασμοί τραπεζικοί για να είναι αφορολόγητοι πρέπει να χρησιμοποιούνται από όλους τους συν δικαιούχους σε νόμιμα καταθετικά επίπεδα. Δηλαδή αν κάποιος από τους συν δικαιούχους δεν τηρεί το υπόλοιπο του λογαριασμού και δεν το χρησιμοποιεί σε μεταφορές χρημάτων οι οποίες είναι αδικαιολόγητες, τότε ορθώς υπάρχει αυτό το υπόλοιπο στο λογαριασμό.

Εάν όμως το χρησιμοποιεί σε πράξεις φορολογικά παράτυπες τότε ανάλογα με το βαθμό συγγένειας των συν δικαιούχων οφείλεται φόρος σε ποσοστό 10% αν είναι α βαθμού συγγένειας, 20% για β βαθμού και άνω και από κει και πέρα υπάρχει φορολογική επιβάρυνση 30%.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να υπάρχει μια τραπεζική ακολουθία στις μεταφορές των χρημάτων μεταξύ των συν δικαιούχων. Να θυμίσουμε σε αυτό το σημείο ότι υπάρχει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ για α’ βαθμού συγγένειας το οποίο όμως πρέπει να τεκμαίρεται με τραπεζικές μεταφορές και με δήλωση σύμβασης στην αρμόδια ΔΟΥ.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην επαναλαμβανόμενη μεταβίβαση χρημάτων ανάμεσα σε συγγενικά πρόσωπα.

Οι ελεγκτικές αρχές θέλουν να κοντρολάρουν, εάν υπάρχουν στην συναλλαγή διαμεσολαβούμενα προνόμια τα οποία και εκμεταλλεύονται το αφορολόγητο έστω και αν δεν το δικαιούνται.

Εάν διαπιστωθεί φορολογική παρατυπία επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς καμία απαλλαγή.

Πρόβλημα προκύπτει και όταν τα χρήματα καταλήγουν σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με άλλο πρόσωπο.

Πρέπει να αποσαφηνισθεί στην Φορολογική Διοίκηση το πρόσωπο, το οποίο έκανε και την διαχείριση των χρημάτων, επίσης του επωφελούμενου από την οικονομική μεταφορά και αν υπήρξε επωφελεία από έμμεση δωρεά προς τρίτο πρόσωπο.

Τι ισχύει για τις μεταφορές μέσω IRIS

Οι καθημερινές μεταφορές μικρών ποσών από γονείς προς παιδιά μέσω υπηρεσιών άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, συνήθως δεν αντιμετωπίζονται ως δωρεές.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν:

• Πρόκειται για χαρτζιλίκι ή κάλυψη τρεχουσών αναγκών.
• Το παιδί αποτελεί προστατευόμενο μέλος της οικογένειας.
• Τα ποσά είναι περιορισμένα και συνδέονται με την καθημερινή διαβίωση.

Διαδοχικές μεταφορές μεταξύ συγγενών

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουν οι ελεγκτικές αρχές στις αλυσιδωτές μεταβιβάσεις χρημάτων μεταξύ συγγενικών προσώπων.  Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν χρησιμοποιούνται ενδιάμεσα πρόσωπα προκειμένου να αξιοποιηθεί το αφορολόγητο από άτομα που δεν το δικαιούνται.

Σε περίπτωση που διαπιστωθεί καταστρατήγηση της νομοθεσίας, μπορεί να επιβληθεί φόρος 20% χωρίς καμία απαλλαγή.

Η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους στις χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές, δίνοντας έμφαση στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις καταστρατήγησης του αφορολόγητου ορίου.

Στο πλαίσιο του φετινού προγραμματισμού προβλέπεται η εξέταση 1.080 υποθέσεων, με τις φορολογικές αρχές να αξιοποιούν στοιχεία από τις ηλεκτρονικές δηλώσεις που υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας myProperty και να πραγματοποιούν διασταυρώσεις με τα δεδομένα που αποστέλλουν οι τράπεζες.

Εφόσον δεν επιβεβαιώνεται η συναλλαγή ή δεν προσκομίζονται τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να μην αναγνωρίσει το αφορολόγητο και να προχωρήσει σε καταλογισμό φόρου.

Εν κατακλείδι η διαδικασία πραγματοποίησης και ελέγχου αυτών των συναλλαγών των συν δικαιούχων λογαριασμών είναι μία νέα μορφή φορολογικού τσεκ το οποίο όμως δεν συνάδει με την φορολογική λογική καθώς δεν είναι δυνατών να ελέγχεις τις μεταφορές μεταξύ των λογαριασμών των ιδιωτών και από την άλλη μεριά να μην αγγίζεις τους λογαριασμούς των μεγάλων εταιριών οι οποίες είναι στο απυρόβλητο.

*Γράφει ο λογιστής Γρηγόρης Χριστάκης