Νόμος Κατσέλη: Παρέμβαση ΥΠΕΘΟ – Αναδρομική ισχύς για όλους της απόφασης του Αρείου Πάγου – Ξεκάθαρα οι τόκοι επί της μηνιαίας δόσης

Νομοθετική ρύθμιση που φέρνει σημαντικές ελαφρύνσεις για χιλιάδες δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις του νόμου 3869/2010 (νόμος Κατσέλη) καταθέτει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, υιοθετώντας καθολικά την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου και προβλέποντας παράλληλα πρόσθετα οφέλη για τους συνεπείς οφειλέτες.

Η παρέμβαση προβλέπει μικρότερες μηνιαίες δόσεις, σημαντικά χαμηλότερη συνολική επιβάρυνση από τόκους, ταχύτερη αποπληρωμή των οφειλών και αναδρομική αναγνώριση ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί επιπλέον από τους δανειολήπτες. Παράλληλα, θεσπίζεται σαφές πλαίσιο για τον επιμερισμό του σχετικού κόστους μεταξύ τραπεζών και του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων “Ηρακλής”.

Στο επίκεντρο της ρύθμισης βρίσκεται η αποσαφήνιση του τρόπου υπολογισμού των τόκων στις ρυθμίσεις διάσωσης κύριας κατοικίας.

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη, για όλες τις ενεργές ρυθμίσεις από τις 5 Ιουνίου 2026 – ημερομηνία δημοσίευσης της υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου – ο τόκος θα υπολογίζεται αποκλειστικά επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο και μόνο για το χρονικό διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών καταβολών.

Με τον τρόπο αυτό εγκαταλείπεται η πρακτική υπολογισμού τόκων επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, η οποία οδηγούσε σε αισθητά υψηλότερες επιβαρύνσεις για τους δανειολήπτες.

Όπως επισημαίνει το υπουργείο, η αλλαγή αυτή οδηγεί σε άμεση και μετρήσιμη μείωση των μηνιαίων καταβολών, αίροντας μια στρέβλωση που επιβάρυνε επί χρόνια χιλιάδες νοικοκυριά.

Αναδρομικό όφελος για τους συνεπείς οφειλέτες

Η νομοθετική πρωτοβουλία δεν περιορίζεται στην εφαρμογή της δικαστικής απόφασης, αλλά προβλέπει και αναδρομική αναγνώριση των επιπλέον ποσών που έχουν ήδη καταβάλει οι συνεπείς δανειολήπτες.

Ειδικότερα, η διαφορά μεταξύ των τόκων που καταβλήθηκαν με το προηγούμενο καθεστώς και εκείνων που προκύπτουν με τον νέο τρόπο υπολογισμού θα θεωρείται αποπληρωμή κεφαλαίου. Το ποσό αυτό θα μειώνει το υπόλοιπο της οφειλής και θα αφαιρείται από τις τελευταίες δόσεις του δανείου, περιορίζοντας αντίστοιχα τον χρόνο αποπληρωμής.

Η ρύθμιση αφορά ενεργές υποθέσεις που δεν έχουν ολοκληρωθεί και δεν έχουν εκπέσει, ενώ δεν προβλέπεται αναδρομική επανεξέταση υποθέσεων που έχουν ήδη περατωθεί ή έχουν καταστεί έκπτωτες.

Παράδειγμα: Δόση από 731 ευρώ στα 483 ευρώ

Σύμφωνα με τα παραδείγματα που παρουσιάζει το ΥΠΕΘΟ, δανειολήπτης με υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ και διάρκεια αποπληρωμής 300 μηνών, με το προηγούμενο καθεστώς θα κατέβαλλε δόση 731 ευρώ μηνιαίως.

Με τον νέο τρόπο υπολογισμού, η μηνιαία δόση περιορίζεται στα 483 ευρώ, εκ των οποίων τα 482 ευρώ αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου και μόλις 1 ευρώ τόκο.

Αν ο συγκεκριμένος οφειλέτης είχε καταβάλει δόσεις με το προηγούμενο καθεστώς από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, το επιπλέον ποσό που πλήρωσε υπολογίζεται σε 7.440 ευρώ. Το ποσό αυτό θα συμψηφιστεί με τις τελευταίες δόσεις της ρύθμισης, μειώνοντας τον συνολικό χρόνο αποπληρωμής κατά περίπου 15 μήνες.

Παράλληλα, η συνολική επιβάρυνση από τόκους περιορίζεται θεαματικά, από περίπου 74.852 ευρώ σε μόλις 411 ευρώ.

Η διάταξη ξεκαθαρίζει επίσης ότι οι ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού και του πλαισίου του ν. 4605/2019 δεν επηρεάζονται από τις αλλαγές.

Στις περιπτώσεις αυτές η μηνιαία δόση εξακολουθεί να υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής, όπως προβλέπεται από το ισχύον νομοθετικό και συμβατικό πλαίσιο.

Το Υπουργείο εκτιμά ότι η εφαρμογή της ρύθμισης θα οδηγήσει σε μείωση μελλοντικών εισπράξεων του προγράμματος εγγυήσεων “Ηρακλής” κατά περίπου 500 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα 20ετίας, ενώ το κόστος της αναδρομικής εφαρμογής υπολογίζεται σε επιπλέον 200 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, μέρος της επιβάρυνσης δεν θα βαρύνει το Δημόσιο, καθώς προβλέπεται επιμερισμός του κόστους μεταξύ τραπεζών και “Ηρακλή”, ανάλογα με τα ποσά που έχει εισπράξει κάθε πλευρά. Τα υπερβάλλοντα ποσά που εισέπραξαν οι τράπεζες πριν από τη μεταφορά των δανείων στον “Ηρακλή” θα αποδοθούν στο πρόγραμμα εγγυήσεων.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η παρέμβαση εντάσσεται στη συνολική στρατηγική για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους και τη διεύρυνση των δυνατοτήτων ρύθμισης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Με τη νέα ρύθμιση επιχειρείται να καταστεί καθολικά εφαρμόσιμη η απόφαση του Αρείου Πάγου, να εξαλειφθούν οι διαφορετικές ερμηνείες που είχαν ανακύψει στην εφαρμογή της και να δοθεί άμεσο, πρακτικό όφελος στους συνεπείς δανειολήπτες, χωρίς να απαιτείται νέα προσφυγή στη Δικαιοσύνη.

ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Η ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ

1. Για καταβολές δόσεων από τώρα και στο εξής ο τόκος υπολογίζεται στη μηναία δόση: Για ενεργές ρυθμίσεις από 5 Ιουνίου 2026, ημερομηνία δημοσίευσης της υπ’αριθμ. 6/2026 την απόφασης της ολομέλειας του Αρείου Πάγου, ο τόκος θα υπολογίζεται βάση της μηνιαίας δόσης. Πιο συγκεκριμένα, ο τόκος που προβλέπεται από το άρθρο 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010 υπολογίζεται επί της ορισθείσας από το δικαστήριο μηνιαίας δόσης. Κάθε μηνιαία καταβολή περιλαμβάνει μέρος κεφαλαίου στο ύψος που έχει προσδιοριστεί από την δικαστική απόφαση και τον τόκο που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα από την προηγούμενη έως την καταβολής της επόμενη δόση. Ειδικά για την πρώτη δόση υπολογίζεται περίοδος τοκοφορίας τριάντα (30) ημερών.
2. Αναδρομικά υπερβάλλοντα ποσά που έχουν καταβληθεί και αφορούν ενεργές ρυθμίσεις, αναγνωρίζονται ως καταβληθέν κεφάλαιο και απομειώνουν τον αριθμό των δόσεων που απομένουν για αποπληρωμή: Για ενεργές ρυθμίσεις που δεν έχουν περατωθεί ή δεν έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις για να κηρυχθούν έκπτωτες κατά το χρόνο έναρξης ισχύος του παρόντος, εφόσον έχουν καταβληθεί υπερβάλλοντα ποσά από τον χρόνο έναρξης της ρύθμισης όπως αυτός προβλέπεται στη δικαστική απόφαση, ή σε περίπτωση που η ρύθμιση έχει μεταρρυθμιστεί με δικαστική απόφαση από το χρόνο έναρξης καταβολών της τελευταίας μεταρρύθμισης, τότε η διαφορά του συνολικού ποσού που έπρεπε να καταβληθεί και αυτού που καταβλήθηκε για την ανωτέρω χρονική περίοδο, αφαιρείται από τις τελευταίες κατά χρονολογική σειρά δόσεις προς καταβολή, απομειώνοντας το συνολικό αριθμό των εναπομενουσών δόσεων προς καταβολή. Η διαφορά των τόκων που καταβλήθηκαν και αυτών που έπρεπε να καταβληθούν, δυνάμει άλλων μεθόδων υπολογισμού τοκοφορίας, εκλαμβάνεται ως αποπληρωμή κεφαλαίου και απομειώνει το υπόλοιπο της οφειλής όπως έχει διαμορφωθεί κατά το χρόνο έναρξης ισχύος του παρόντος.  Τυχόν καταβληθέντα ποσά για ρυθμίσεις που έχουν περατωθεί ή έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις για να κηρυχθούν έκπτωτες δεν αναζητούνται αναδρομικά.
3. Υπερβάλλοντα ποσά που έχουν εισπράξει τα πιστωτικά ιδρύματα κατά την περίοδο πριν μεταφερθούν τα δάνεια στον ΗΡΑΚΛΗ, τα αποδίδουν τα πιστωτικά ιδρύματα στον ΗΡΑΚΛΗ.
4. Αποσαφηνίζεται ότι σε περιπτώσεις ρυθμίσεων βάση του εξωδικαστικού η μηνιαία δόση υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης, όπως άλλωστε προβλέπεται στο νόμο, στις κανονιστικές πράξεις, στις συμβάσεις των ρυθμίσεων και στον υπολογισμό της εγκεκριμένης ρύθμισης για τον οποίο έχει συμφωνήσει ο δανειολήπτης κατά την ένταξη στη ρύθμιση.

Ερωταπαντήσεις 

1. Τι επιτυγχάνει η ρύθμιση;

Η ρύθμιση πετυχαίνει τέσσερα κρίσιμα πράγματα:

• Εφαρμόζει καθολικά την απόφαση του Αρείου Πάγου, ώστε κανένας συνεπής δανειολήπτης να μη χρειαστεί να προσφύγει ξανά στα δικαστήρια.
• Μειώνει ουσιαστικά το κόστος αποπληρωμής, καθώς ο τόκος υπολογίζεται πλέον μόνο επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί ολόκληρου του κεφαλαίου.
• Αναγνωρίζει αναδρομικά τα ποσά που καταβλήθηκαν επιπλέον και τα συμψηφίζει υπέρ του δανειολήπτη, μειώνοντας το υπόλοιπο του δανείου ή τον αριθμό των δόσεων.
• Επιμερίζει δίκαια το κόστος μεταξύ τραπεζών και ΗΡΑΚΛΗ, ανάλογα με την περίοδο που έχουν εισπραχθεί τα ποσά.

Αρα, οι δανειολήπτες κερδίζουν: μικρότερες δόσεις, μικρότερη συνολική επιβάρυνση, ταχύτερη αποπληρωμή.

2. Πώς ωφελούνται οι δανειολήπτες;

Οι δανειολήπτες ωφελούνται άμεσα με δύο τρόπους:

• Από εδώ και πέρα πληρώνουν σημαντικά μικρότερη μηνιαία δόση, με τόκο που αντιστοιχεί μόνο σε έναν μήνα.
• Όσα επιπλέον ποσά κατέβαλαν τα προηγούμενα χρόνια αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο.

Αυτό σημαίνει ότι οι δανειολήπτες θα δουν τόσο μείωση της δόσης, όσο και μείωση της περιόδου αποπληρωμής.

3. Πόσο αλλάζει στην πράξη η δόση;

Για να γίνει κατανοητός ο τρόπος υπολογισμού πριν και μετά, παρατίθεται το ακόλουθο παράδειγμα:

Δανειολήπτης που είχε υπόλοιπο οφειλής τον Ιανουάριο 2024 144.500 ευρώ, με την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού θα πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες.

Με τη νέα μέθοδο υπολογισμού θα πληρώνει δόση 483 ευρώ που αντιστοιχεί σε 482 ευρώ αποπληρωμή κεφαλαίου (χρεολύσιο) και 1 ευρώ τόκος.

Εάν κατέβαλε ποσό 731 ευρώ που αντιστοιχεί στην τοκοχρεωλυτική δόση από τον Ιανουάριο 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, θα έχει πληρώσει υπερβάλλον ποσό για 30 μήνες ίσο με (731-483)*30=7.440 ευρώ.

Συνεπώς αντί να του απομένουν σήμερα 270 δόσεις για την αποπληρωμή του δανείου, αυτό το ποσό αφαιρείται από τις δόσεις που έχει να καταλάβει και θα πληρώσει τελικά 255 δόσεις των 483 ευρώ (με την τελευταία δόση να ανέρχεται σε 266 ευρώ).

Συνολικά ο δανειολήπτης αντί να πληρώσει 74.852 ευρώ σε τόκους, θα καταβάλει μόλις 411 ευρώ.

Α. Πληρωμή έως σήμερα με υπολογισμό τόκων επί του αρχικού Κεφαλαίου (υπόθεση επιτοκίου 3,6%)

Β. Μετά την απόφαση του δικαστηρίου και τη νομοθετική εφαρμογή: Σταθερό χρεολύσιο, υπολογισμός τόκου μόνο επί των 30 ημερών κάθε δόσης

Γ. Μετά την απόφαση του δικαστηρίου και τη νομοθετική εφαρμογή εάν έχει καταβάλει υπερβάλλοντα ποσά από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούνιο 2026: Σταθερό χρεολύσιο, υπολογισμός τόκου μόνο επί των 30 ημερών κάθε δόσης και αφαίρεση του ποσού που έχει καταβληθεί απομειώνοντας το χρόνο αποπληρωμής του δανείου

4. Προβλέπεται αναδρομικότητα στη ρύθμιση;

Ναι και αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ρύθμισης.

Για όσους έχουν ενεργή ρύθμιση και είναι συνεπείς στις πληρωμές τους, τα ποσά που κατέβαλαν επιπλέον αναγνωρίζονται αναδρομικά.

Αυτή η αναδρομικότητα δεν προβλεπόταν από την ίδια την απόφαση του Αρείου Πάγου. Τη δίνει η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης.

5. Πώς εφαρμόζεται η αναδρομικότητα;

Υπολογίζεται πόσα χρήματα πλήρωσε ο δανειολήπτης παραπάνω από την έναρξη της ρύθμισης.

Το ποσό αυτό αφαιρείται από το υπόλοιπο της οφειλής  και μειώνει τις τελευταίες δόσεις του δανείου.

Το δάνειό τελειώνει νωρίτερα.

6. Γιατί δεν δίνεται αναδρομικότητα σε υποθέσεις που έχουν κλείσει ή έχουν κηρυχθεί έκπτωτες;

Γιατί στις υποθέσεις αυτές:

• είτε η οφειλή έχει αποπληρωθεί και η κύρια κατοικία έχει ήδη διασωθεί (συνήθως με εφάπαξ αποπληρωμή του υπόλοιπου κεφαλαίου),
• είτε έχουν ήδη παραχθεί νομικά αποτελέσματα και για τις δύο πλευρές εξαιτίας της μη καταβολής δόσεων για σειρά μηνών η ετών.

Η αναδρομική επανεξέταση αυτών των υποθέσεων θα δημιουργούσε σοβαρή νομική και συστημική αβεβαιότητα, καθώς θα απαιτούσε να ανοίξουν ξανά χιλιάδες παλιές υποθέσεις, πολλές από τις οποίες βασίζονται σε δικαστικές αποφάσεις δεκαετίας. Επιπλέον, στις περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει εκπέσει από τη ρύθμιση, σημαίνει ότι δεν έχει καταβληθεί σημαντικός αριθμός δόσεων. Άρα δεν τίθεται θέμα αναδρομικής επιστροφής για ποσά που δεν πληρώθηκαν ποτέ.

7. Τι ισχύει για όσους είναι στον εξωδικαστικό ή στον ν. 4605/2019;

Για τις περιπτώσεις των λοιπών εργαλείων ρύθμισης οφειλών και συγκεκριμένα του ν. 4605/2019 καθώς και του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, προβλέπεται ρητά από τη διάταξη ότι η μηνιαία δόση υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης, όπως άλλωστε προβλέπεται στο νόμο, στις κανονιστικές πράξεις, στις συμβάσεις των ρυθμίσεων και στον υπολογισμό της εγκεκριμένης ρύθμισης για τον οποίο έχει συμφωνήσει ο δανειολήπτης κατά την ένταξη στη ρύθμιση.

8. Ποιο είναι το κόστος για τον “ΗΡΑΚΛΗ”;

Η μείωση των δόσεων συνεπάγεται χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις για το πρόγραμμα εγγυήσεων “ΗΡΑΚΛΗΣ”.

Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι η συνολική επίδραση είναι περίπου:

• 500 εκατ. ευρώσε βάθος 20ετίας, λόγω των χαμηλότερων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισ. ευρώ 
• επιπλέον περίπου 200 εκατ. ευρώαπό την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης.

Ωστόσο, σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα.

9. Γιατί χρειάζεται νομοθετική ρύθμιση αφού αποφάσισε ο Άρειος Πάγος;

Η απόφαση του Αρείου Πάγου έδωσε τη βασική κατεύθυνση.

Όμως στην εφαρμογή της προέκυψαν διαφορετικές ερμηνείες σχετικά με τη χρονική διάρκεια υπολογισμού των τόκων επί της μηνιαίας δόσης (εάν δηλαδή υπολογίζονται για όλη την περίοδο από την αρχή της ρύθμισης έως την καταβολή κάθε δόσης, ή το πιο ευνοϊκό σενάριο που υιοθετείται μόνο για τις 30 ημέρες που μεσολαβούν μεταξύ των δύο δόσεων).

Επιπλέον δεν προσδιορίστηκε από την απόφαση τι συμβαίνει με τα αναδρομικά.

Η νομοθετική παρέμβαση έρχεται να κλείσει οριστικά κάθε ασάφεια.

Έτσι ξεκαθαρίζεται ο τρόπος υπολογισμού, εφαρμόζεται ενιαία για όλους και οι δανειολήπτες δεν χρειάζεται να προσφύγουν ξανά στη δικαιοσύνη.

Αυτό είναι το ουσιαστικό όφελος. Με τη νομοθέτηση γίνεται καθολικό, εφαρμόσιμο και άμεσα αξιοποιήσιμο δικαίωμα για χιλιάδες δανειολήπτες.

capital

Ακολούθησε τα Ηλειακά Νέα στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Παρόμοια Άρθρα:

Β’ Κύκλος Εξοικονομώ 2023 έως 29/3/2024 Νέο ρεκόρ με ρυθμίσεις 500 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού Αγίου Πνεύματος 2026: Πώς θα λειτουργήσουν εμπορικά καταστήματα και σούπερ μάρκετ;