Η συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στο Λουξεμβούργο ολοκληρώθηκε  με σαφές πολιτικό σήμα ότι το μπλοκαρισμένο δάνειο προς την Ουκρανία, ύψους 90 δισ. ευρώ, οδεύει προς άμεση έγκριση, με την ύπατη εκπρόσωπο της Ένωσης Κάγια Κάλας να δηλώνει ότι αναμένει θετική απόφαση εντός των επόμενων 24 ωρών.

Ανταπόκριση – Βρυξέλλες

Η Κάλας, μεταφέροντας και το κλίμα από τη σημερινή παρέμβαση του Ουκρανού υπουργού, υπογράμμισε ότι, παρά την πασχαλινή εκεχειρία που ανακοινώθηκε, η Ρωσία όχι μόνο δεν την τήρησε, αλλά ενέτεινε τις επιθέσεις της κατά αμάχων, επιβεβαιώνονταςπως «ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έχει εγκαταλείψει τους μαξιμαλιστικούς πολεμικούς του στόχους».

Σημείωσε ότι «μετά τις ουγγρικές εκλογές υπάρχει νέα δυναμική» και εξέφρασε την εκτίμηση ότι θα υπάρξει «θετική απόφαση για το δάνειο των 90 δισ. μέσα στις επόμενες 24 ώρες», παραπέμποντας ουσιαστικά στη συνεδρίαση του Coreper. 

Σε ερώτηση κατά πόσο η διαμάχη γύρω από τον αγωγό Druzhba μπορεί να τινάξει στον αέρα αυτό το χρονοδιάγραμμα, η ίδια εμφανίστηκε προσεκτικά αισιόδοξη, υπενθυμίζοντας ότι η επαναλειτουργία του αγωγού αποτελεί υπόσχεση του Κιέβου προς τους Ούγγρους και Σλοβάκους εταίρους και «δεν θα έπρεπε να εκτροχιάσει την απόφαση».

Μέση Ανατολή: εκεχειρίες υπό λήξη και νέες κυρώσεις στο Ιράν

Στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, η Κάγια Κάλας περιέγραψε την κατάσταση ως «στιγμή κινδύνου αλλά και ευκαιρίας», σημειώνοντας ότι οι εκεχειρίες σε Ιράν και Λίβανο σε μεγάλο βαθμό τηρούνται, αλλά βρίσκονται κοντά στη λήξη τους. «Εάν οι εχθροπραξίες επαναληφθούν, το κόστος θα είναι πολύ υψηλό για όλους», είπε, αναδεικνύοντας τη σημασία του επόμενου γύρου συνομιλιών.

Για τον Λίβανο, μετέφερε το μήνυμα του πρωθυπουργού Σαλάμ σχετικά με τις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ισραήλ και την προσπάθεια της χώρας να αποδεσμευθεί από την επιρροή της Χεζμπολάχ, ενώ υπενθύμισε πως η ΕΕ έχει δεσμεύσει 100 εκατ. ευρώ σε ανθρωπιστική βοήθεια και εξετάζει την εγκαθίδρυση πιθανής πολιτικής αποστολής. «Όσο ενισχύουμε τον λιβανικό στρατό, τόσο αποδυναμώνουμε τη Χεζμπολάχ», τόνισε χαρακτηριστικά.

Σε ό,τι αφορά το Ιράν, οι υπουργοί επαναβεβαίωσαν ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι «μη διαπραγματεύσιμη», χαρακτηρίζοντας «απερίσκεπτες» τις καθημερινές ανατροπές ως προς το αν τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοικτά ή κλειστά. Η ΕΕ, που ήδη εφαρμόζει ευρύ πλέγμα κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, κατέληξε σε πολιτική συμφωνία για διεύρυνση του καθεστώτος κυρώσεων ώστε να καλύπτει όσους ευθύνονται για παραβίαση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας, με στόχο τυπική έγκριση στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων του Μαΐου.

Η ναυτική αποστολή της ΕΕ Aspides στην περιοχή, χαρακτηρίστηκε από την κ. Κάλας ως «ο ταχύτερος τρόπος για την προστασία της ναυσιπλοΐας», και διατύπωσε  έκκληση προς τα κράτη μέλη να διαθέσουν περισσότερα μέσα. Παράλληλα, προανήγγειλε στενότερη συνεργασία με τους εταίρους στον Κόλπο, τόσο σε επίπεδο κυρώσεων -καθώς ιρανικά drones που χρησιμοποιούνται κατά εταίρων του Κόλπου ενσωματώνουν, όπως είπε, ρωσικές τεχνολογικές αναβαθμίσεις- όσο και στον τομέα της ασφάλειας και άμυνας, με κοινό στόχο την αποτροπή μιας πυρηνικά οπλισμένης Τεχεράνης.

Γάζα, Ισραήλ και η συζήτηση για κυρώσεις

Για τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, η Κάγια Κάλας υπενθύμισε πως «η ΕΕ παραμένει ο μεγαλύτερος υποστηρικτής του παλαιστινιακού λαού», τόσο στην Παλαιστινιακή Αρχή όσο και στους πρόσφυγες και την ανοικοδόμηση. Ανέφερε ότι χθες συμπροήδρευσε δύο συναντήσεων με πάνω από 60 αντιπροσωπείες, με στόχο να επανέλθει στο τραπέζι μια πολιτική προοπτική για λύση δύο κρατών, με οδηγό την εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου σε συμμόρφωση με το Ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Η ΕΕ, πρόσθεσε, θα συνεχίσει να πιέζει για βελτίωση της ανθρωπιστικής πρόσβασης, να καταδικάζει τις παράνομες ισραηλινές κατασχέσεις γης στη Δυτική Όχθη και να ζητά τον αφοπλισμό της Χαμάς. Στις σχέσεις με το Ισραήλ, ορισμένα κράτη μέλη έθεσαν θέμα πλήρους ή μερικής αναστολής της Συμφωνίας Σύνδεσης, καθώς και περιορισμών στο εμπόριο προϊόντων από τους εποικισμούς, άλλες όμως χώρες αντιτάχθηκαν. Επειδή η αναστολή απαιτεί ομοφωνία, «δεν υπήρξε η απαραίτητη στήριξη στην αίθουσα», διευκρίνισε, προσθέτοντας ότι τα μέτρα που βρίσκονται ήδη στο τραπέζι και εγκρίνονται με ειδική πλειοψηφία θα χρειαστούν αλλαγή στάσης από ορισμένα κράτη ώστε να προχωρήσουν – κάτι που «δεν είδαμε σήμερα», αλλά η συζήτηση θα συνεχιστεί.

Απαντώντας στην κριτική του Ισπανού ΥΠΕΞ ότι η αξιοπιστία της Ευρώπης πλήττεται από την αδράνεια απέναντι στις παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου από το Ισραήλ, η κ. Κάλας αντέτεινε ότι, αντιθέτως, «η αξιοπιστία μας αυξάνεται», καθώς η ΕΕ αποδεικνύεται αξιόπιστος εταίρος σε πολλαπλά μέτωπα, από την Παλαιστίνη έως το Σουδάν και τη Σομαλία. Αναγνώρισε ωστόσο ότι «δεν υπάρχει πλήρης συμφωνία σε όλα τα ζητήματα» στο εσωτερικό της Ένωσης, καλώντας να δοθεί έμφαση στα πεδία όπου υπάρχει κοινό έδαφος.

Νότιος Καύκασος, Γεωργία και Σουδάν

Σε ό,τι αφορά τον Νότιο Καύκασο, η Κάγια Κάλας μίλησε για «στρατηγικό συμφέρον» της ΕΕ σε μια σταθερή και ασφαλή περιοχή, χαρακτηρίζοντας την πρόοδο στη διαδικασία ειρήνευσης Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν ως πραγματική ευκαιρία. Οι υπουργοί συμφώνησαν στη δημιουργία νέας πολιτικής αποστολής της ΕΕ στην Αρμενία, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι σε μαζικές εκστρατείες παραπληροφόρησης και κυβερνοεπιθέσεις, ενόψει και των εκλογών του Ιουνίου.

Για το Αζερμπαϊτζάν, υπενθύμισε ότι αποτελεί σημαντικό εταίρο σε ενέργεια και διασυνδεσιμότητα, με την ΕΕ να επιδιώκει εμβάθυνση των σχέσεων και επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων για νέα συμφωνία συνεργασίας. Στο θέμα των ναρκοπεδίων στο Καραμπάχ, σημείωσε ότι η ΕΕ ήδη συνδράμει σε επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης διεθνώς και είναι έτοιμη να εξετάσει πρόσθετη βοήθεια εφόσον υπάρξει επίσημο αίτημα, αν και σήμερα δεν ελήφθη σχετική απόφαση.

Για τη Γεωργία, με φόντο τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση, ανέφερε ότι η συντριπτική πλειονότητα των κρατών μελών (26 έναντι 1) έχει ταχθεί υπέρ στοχευμένων κυρώσεων κατά προσώπων που πλήττουν την αντιπολίτευση και τα ελεύθερα ΜΜΕ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το εκλογικό αποτέλεσμα σε ορισμένες χώρες μπορεί να δημιουργήσει νέα δυναμική. Τόνισε την ανάγκη εντατικότερης επαφής με τον γεωργιανό λαό, και εκτός Τιφλίδας, αλλά και την υποχρέωση να σταλούν σαφή μηνύματα στην κυβέρνηση ότι η πορεία που ακολουθεί «δεν συνάδει με τις αξίες της Ευρώπης».

Τέλος, για το Σουδάν, τρία χρόνια μετά το ξέσπασμα του πολέμου, έκανε λόγο για πρωτοφανή θνησιμότητα και εκτοπισμό, σημειώνοντας ότι, παρότι οι δωρητές δεσμεύτηκαν σε 1,5 δισ. ευρώ, οι ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες.

Οι υπουργοί υιοθέτησαν ακόμη συμπεράσματα για την ενεργειακή και κλιματική διπλωματία, με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή να αναδεικνύουν εκ νέου πόσο κρίσιμο είναι για την ΕΕ να διαφοροποιήσει τις πηγές της και να μειώσει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα.