Διήμερο συνέδριο με θέμα  «Ιστορία, Λαϊκή Παράδοση και Τουριστική Αξιοποίηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς – Η Πειρατεία στο Αιγαίο», θα πραγματοποιηθεί στις 18 και 19 Ιουλίου 2026 στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης και στην Ευρειακή του Κόλπου Γέρας.

Το πρωινό πρόγραμμα του Σαββάτου 18 Ιουλίου ξεκινά στις 09:00 με την προβολή ντοκιμαντέρ και συνεχίζεται στις 09:30 με την παρουσίαση «Μια φορά κι έναν καιρό στον Παλαιόκηπο…», βασισμένη σε προφορικές μαρτυρίες και λαϊκές αφηγήσεις από τον Παλαιόκηπο, αναδεικνύοντας τον πλούτο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής.

Ακολουθεί το επιστημονικό συνέδριο με τη συμμετοχή διακεκριμένων πανεπιστημιακών και ερευνητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ο Δρ. Στρατής Αναγνώστου, ιστορικός, πρόεδρος της Εταιρείας Λεσβιακών Μελετών και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αιγαίου, θα παρουσιάσει την εισήγηση «Η Λέσβος από τα μέσα του 15ου έως τα μέσα του 16ου αιώνα: πειρατεία, οικιστικό δίκτυο και αποτυπώματα της ιστορικής μνήμης», αναδεικνύοντας τις επιπτώσεις της πειρατείας στη Λέσβο και τον ευρύτερο νησιωτικό χώρο.

Η Δρ. Σεβίμ Γιλμάζ Οντέρ, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πολυτεχνείου Yildiz, θα αναπτύξει το θέμα «Hayreddin Barbarossa and the Island of Lesvos», φωτίζοντας τη σχέση του Μπαρμπαρόσα με τη Λέσβο και τον ρόλο του στην ιστορία του Αιγαίου.

Η Δρ. Άρτεμις Κωνσταντιδέλλη, ερευνήτρια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, θα εξετάσει τη σύνδεση της ιστορίας, της προφορικής παράδοσης και της περιηγητικής γραφής μέσα από το χειρόγραφο MSS 70.3 της Γενναδείου Βιβλιοθήκης.

Μετά το διάλειμμα, η Δρ. Μαρία Μαυροπούλου θα παρουσιάσει την εισήγηση «Μύθοι πειρατείας και πολιτιστικές διαδρομές στα νησιά του Αιγαίου: Η περίπτωση της Ίμβρου».

Στη συνέχεια, ο καθηγητής Κώστας Μάγος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας θα αναπτύξει το θέμα «Πειρατές και πειρατεία κατά την οθωμανική περίοδο – Αναστοχασμοί πάνω σε ένα σχολικό μάθημα», προσεγγίζοντας τη διδασκαλία της ιστορίας μέσα από τη θεματική της πειρατείας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η εισήγηση «Πειρατικά φεστιβάλ και τοπική ανάπτυξη: Η περίπτωση της Πάρου», με ομιλήτριες τη Δρ. Μαρία Μανώλα, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, την υποψήφια διδάκτορα Φωτεινή Μανιού από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και τη Δρ. Ρόιδω Μήτουλα, καθηγήτρια του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Η παρουσίαση εστιάζει στη σχέση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, αναδεικνύοντας τα πειρατικά φεστιβάλ ως μοχλό ενίσχυσης της τοπικής οικονομίας.

Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με την εισήγηση της αρχαιολόγου Μαρίας Γιαννίκου από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου, με τίτλο «Ο Κόλπος της Γέρας: Ένα ταξίδι στην αρχαιολογική μνήμη», η οποία αναδεικνύει τη διαχρονική ιστορική και πολιτιστική αξία της περιοχής.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του συνεδρίου θα λειτουργεί Έκθεση Ζωγραφικής με θέμα «Τοπία της Γέρας», με έργα εμπνευσμένα από το μοναδικό φυσικό περιβάλλον και την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου.

Η κορύφωση του διημέρου θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή  19 Ιουλίου, στις 20:00, στην ειδυλλιακή Ευρειακή του Κόλπου Γέρας, με την «Πειρατική Ρεγκάτα», μια μοναδική θαλάσσια πολιτιστική εμπειρία εμπνευσμένη από την ιστορία και τους θρύλους της πειρατείας στο Αιγαίο.

Με φόντο το μαγευτικό φυσικό τοπίο του Κόλπου της Γέρας, παραδοσιακά σκάφη, δρώμενα ιστορικής αναβίωσης και η ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας θα «ζωντανέψουν» μνήμες μιας εποχής που σημάδεψε την ιστορία του τόπου. Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα θα έχει το θεατρικό δρώμενο «Η Αρπαγή του Μωρού», το οποίο θα αναπαραστήσει με θεατρικό τρόπο ένα επεισόδιο εμπνευσμένο από τις πειρατικές επιδρομές που σημάδεψαν την ιστορία της περιοχής. Τα πειρατικά καράβια θα συμμετάσχουν ενεργά στην αναπαράσταση, προσφέροντας ένα εντυπωσιακό θέαμα που θα μεταφέρει τους θεατές σε μια άλλη εποχή.